Toekomst: opereren met behulp van een hologram

Game-industrie gaat opereren beïnvloeden

Binnen enkele jaren moet dat mogelijk zijn, denken chirurgen van het ETZ. Opereren met behulp van een hologram waarmee de chirurg tijdens een operatie dwars door de patiënt heen ‘kijkt’. Een kijkje in hun 3D-laboratorium.

Chirurg in opleiding Lars Brouwers kijkt met de HoloLens naar een geprojecteerd bekken. Foto ETZ Fotografie & Film

Het laboratorium is niet veel groter dan een kantoor. Drie 3D-printers maken driftige geluiden, een ervan print een gebroken enkel. Op het bureau staat een computerscherm met daarop een tweedimensionaal beeld van een hand. Traumachirurg Mike Bemelman kan het alle kanten op draaien zodat de breuk goed zichtbaar wordt. ,,Ik kan er doorheen kijken. Hier kunnen we een driedimensionaal beeld van maken, dat we kunnen printen.” Welkom in het 3D-laboratorium van de chirurgen in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg. Hier wordt gewerkt aan het opereren van de toekomst.

3D-bril
Vaatchirurg Jan Heyligers bekijkt met een 3D-bril – zo eentje die je ook in de bioscoop gebruikt – op een holografische televisie het lichaam van een patiënte bij wie hij stents heeft gezet. Ze had een buikaneurysma, de levensslagader was enorm verwijd en dreigde te scheuren. ,,Zie je hoe dicht de slagader tegen de wervelkolom ligt”, zegt hij, terwijl hij met een soort joystick door het lichaam stuurt. Dwars door spieren, maag, lever en ribben heen. Slagaders zijn duidelijk zichtbaar. De basis voor deze beelden is een CT-scan. ,,Het is een softwaretruc, afkomstig uit de game-industrie.”

De beelden en 3D-prints helpen chirurgen om complexere operaties beter voor te bereiden. Zicht op breuken wordt immers beperkt door bloedvaten, spieren of andere lichaamsonderdelen. Bemelman pakt er ter illustratie een geprint model van een voet bij. In het hielbot zit een sleuf. ,,Hierop hebben we letterlijk de zaagsnede geoefend.” Heyligers: ,,Je gaat comfortabeler de operatie in. En dit zijn ideale hulpmiddelen om patiënten te informeren. Je kunt het visualiseren.”

In dat opzicht heeft het laboratorium onlangs een grote stap voorwaarts gezet. Het is de chirurgen, in samenwerking met technisch geneeskunde student Annabel Groenenberg, voor het eerst gelukt een hologram op de hand van een patiënt te leggen. Daardoor kan de chirurg als het ware in het lichaamsdeel kijken zonder te snijden, zegt chirurg in opleiding Lars Brouwers.

Futuristische zonnebril
Hij toont een soort grote futuristische zonnebril: de Microsoft HoloLens, sinds 2016 op de markt. ,,Door kort voor de operatie met deze bril het geprojecteerde hologram van het te opereren lichaamsdeel te bekijken, ziet de chirurg al wat er aan de hand is. Nog voordat hij gaat snijden.” Heyligers: ,,Het is geprojecteerde werkelijkheid. Daarbij blijft het oog van de chirurg gericht op de patiënt in plaats van weg te kijken naar een scan op de muur. Dat is revolutionair.”

En dit is pas het begin, voorspellen de chirurgen van het ETZ. Ze gaan ervan uit dat geprojecteerde hologrammen in de toekomst niet alleen ter voorbereiding van operaties gebruikt worden, maar ook tijdens de operaties zelf. Heyligers: ,,Onze ambitie is om binnen een paar jaar een bloedvat aan te kunnen prikken of een schroefje uit een enkel te kunnen halen terwijl we door de HoloLens kijken.”

Bron: Brabants Dagblad door HEIN EIKENAAR

Share This